در این پروژه طراحی محوطه ویلا در شیراز، هدف اصلی ایجاد فضایی بود که هم با معماری مدرن ویلا هماهنگ باشد و هم بتواند تجربهای پویا، زنده و چندعملکردی برای ساکنان ایجاد کند. زمین پروژه دارای سازماندهی مشخصی نبود و لازم بود ساختاری جدید شکل بگیرد؛ ساختاری که در آن روابط بین استخر، تراس، نشیمنهای باز، مسیرهای حرکتی و فضای سبز، نهتنها از نظر بصری هماهنگ، بلکه در استفاده روزمره نیز راحت و کارآمد باشد.
نقطه آغاز طراحی، استخر ویلا بود. استخر تنها یک عنصر تزئینی نیست؛ محور زندگی روزمره در فضای باز است. به همین دلیل، استخر این ویلا با جزیرهای مرکزی طراحی شد که امکان نشستن، صرف نوشیدنی، قرار دادن میز کوچک یا حتی نشستن بر لبه آب را فراهم میکند. حضور این جزیره در میان آب، حس فرار از محیط اطراف و نزدیک شدن به آرامش را تقویت میکند. بخش دیگری از استخر با عمق و فرم مناسب برای شنای آزاد و همچنین چیدمان صندلیهای آفتابگیر طراحی شد تا کاربر بتواند میان فعالیت و استراحت جابهجا شود، بدون آنکه فضا شلوغه یا ازدحامی به نظر برسد.
برای تأکید بر خط آرامش بصری، در امتداد ضلع تراس، آبنمای خطی قرار داده شد. صدای ملایم ریزش آب در کنار جکوزی، بهصورت طبیعی فضای آرامبخشی ایجاد میکند و مرز میان فضای تراس و استخر را بدون نیاز به ایجاد دیوار یا مانع مشخص میسازد. این آبنما نقش پیونددهنده دارد؛ پیوندی حسی، شنیداری و بصری.
اما یکی از ویژگیهای برجسته این پروژه، طراحی دیوار جداکننده میان پارکینگ و حیاط اصلی است؛ عنصری که هم عملکردی است و هم تجربه فضایی را ارتقا میدهد. این دیوار، دید مستقیم پارکینگ به فضای نشیمن و استخر را حذف میکند و به این ترتیب، حیاط حالتی خصوصی و آرام پیدا میکند. اما این دیوار تنها یک سطح خام نیست؛ با حفظ زبان طراحی مینیمال ویلا، به گونهای طراحی شد که در شب به پرده سینمای خانگی فضای باز تبدیل شود. بنابراین، یک عنصر ساختاری ساده، به یک تجربه جمعی و سرگرمی تبدیل شده است.
در امتداد این دیوار، فضایی برای نشیمن و آتشکده در نظر گرفته شد. این بخش با توجه به جریان باد، محور دید و زاویهی نور طراحی شده است تا در شبها ایجاد یک مرکز گرم و صمیمی برای گفتگو و دورهمی کند. جنس کف، ارتفاع نشیمن، فاصله نسبت به استخر و مسیر دسترسی، همه به گونهای محاسبه شدهاند که افراد احساس راحتی کنند و فضا طبیعی و روان استفاده شود.
در طراحی کاشت و فضای سبز، سعی شد طبیعت اقلیم شیراز در نظر گرفته شود. گیاهانی با نیاز آبی متوسط، با فرمهای متعادل و رنگهای هماهنگ انتخاب شدند تا نهتنها با معماری مدرن ویلا همخوان باشند، بلکه در برابر شرایط اقلیمی منطقه نیز دوام لازم را داشته باشند. هدف این بود که فضای سبز بهجای آن که صرفاً تزئینی باشد، بخشی از زندگی روزمره محوطه شود. گیاهان سایهدهنده در محلهای نشستن، گیاهان کمپوشش در حاشیه مسیرها و گیاهان خوشبو در اطراف آتشکده بهکار رفتند تا تجربهای چندحسی ایجاد شود؛ تجربهای شامل لمس، بو، صدا و دید.
طراحی محوطه ویلا در این پروژه نه بهعنوان مجموعهای از اجزا، بلکه بهعنوان یک روایت پیوسته شکل گرفت. از لحظه ورود، مسیر حرکت، صدای آب، انعکاس نور روی سطح استخر، رسیدن به نشیمن مرکزی و سپس جمع شدن در کنار آتش، همه و همه با همدیگر یک تجربه فضایی را شکل میدهند: فضایی که هم کاربردی است و هم شاعرانه؛ هم آرام است و هم قابل زندگی.
این هماهنگی میان کارکرد، زیبایی و حس، همان چیزیست که این محوطه را زنده و ماندگار میکند.
سوالات
ساخت جزیره در وسط استخر با استفاده از پایههای بتنی مسلح داخل کف استخر امکانپذیر است. این پایهها بهصورت سازهای جداگانه اجرا شده و سپس با کفسازی با سنگ یا پوشانده میشوند،از دیوار شیشه ای برای ایجاد حفاظ دور استفاده می شود و تا سطحی مناسب برای نشستن یا قرار دادن مبلمان فراهم می گردد. مسیر دسترسی نیز میتواند با مسیرهایی بتنی داخل آب یا حتی پل چوبی امکان پذیر است.
پرده سینما باید از جنس ضدآب و مقاوم در برابر UV باشد و قابلیت جمع شدن در محفظه یا رول شدن را داشته باشد تا در زمان وزش باد یا باران بهراحتی جمع شود. نصب آن روی قاب ثابت یا سازه مقاوم از لرزش و پارگی جلوگیری میکند.
ویدیو پروژکتور باید در یک محفظه مخصوص ضدآب (weatherproof casing) قرار گیرد که هم تهویه داشته باشد و هم از نفوذ گردوغبار و باران جلوگیری کند. همچنین بهتر است در زمان عدم استفاده، پروژکتور برداشته یا در باکس قفلدار محافظت شود.
این تدابیر باعث میشوند سینمای خانگی فضای باز، در همه فصلها قابل استفاده و ماندگار باشد.
در طراحی محوطه مدرن، جانپناههای شیشهای بهعنوان یکی از گزینههای پرکاربرد و زیبا شناخته میشوند. این جانپناهها علاوه بر ایجاد ایمنی در فضاهای باز و مرتفع، به دلیل شفافیت بصری، باعث افزایش دید بصری و وسعت فضایی در محیط میشوند.
در پروژههایی با منظرههای زیبا یا طراحی منظر حرفهای، استفاده از شیشه سکوریت لمینتشده با ضخامت مناسب، نهتنها ایمنی بالایی ایجاد میکند، بلکه طول عمر بالا و مقاومت در برابر شرایط جوی نیز دارد.
برای پاسخ به دغدغه برخی کارفرمایان دربارهی تمیز نگه داشتن جانپناه شیشهای، میتوان از پوششهای نانویی ضدلک و آبگریز استفاده کرد. این فناوری باعث میشود شیشهها بهراحتی با آب و دستمال نرم تمیز شوند و آثار گردوغبار یا باران روی آن باقی نماند.
در مقایسه با جانپناههای چوبی یا فلزی، شیشه محوطهای نه دچار پوسیدگی و زنگزدگی میشود و نه نیاز به رنگآمیزی و مراقبت مستمر دارد.
