معرفی رشته معماری منظر (لنداسکیپ)

فهرست مطالب

 

معرفی رشته لنداسکیپ یا معماری منظر

معماری منظر: هنر و علم طراحی، برنامه‌ریزی، مدیریت و نظام دهنده به محیط‌های انسان ساخت و طبیعی است.

معرفی رشته لنداسکیپ در یک جمله: معماری منظر به طراحی فضاهای باز و نیمه‌باز اختصاص دارد. از آنجا که این فضاها معمولاً فاقد عناصر اصلی معماری مانند سقف و دیوار هستند و محدودیتی در مقیاس ندارند، می‌توانند طیف گسترده‌ای از مخاطبان را در مقیاس‌های مختلف—from فضاهای شهری تا عرصه‌های ملی و حتی بین‌المللی—در بر بگیرند (شاهچراغی، ۱۳۸۸).

این رشته اگرچه ریشه در باغبانی و رویکردهای تزیینی داشته است، اما نه صرفاً باغبانی است و نه طراحی شهری: حرفه‌ای میان‌رشته‌ای است که سیستم‌های زنده‌ای همچون خاک، آب، گیاه، اقلیم و حتی رفتار انسان را در طراحی دخالت می‌دهد تا فضاهایی پایدار، معنادار و ماندگار در ذهن مخاطب خلق کند.

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، تفاوت معماری منظر با محوطه‌سازی است. محوطه‌سازی در واقع بخشی از معماری منظر و زیرمجموعه‌ای از آن به شمار می‌رود؛ بخشی که ملموس‌تر و بیشتر به چشم می‌آید، اما تمام گستره‌ی این رشته را پوشش نمی‌دهد. جهت تفاوت طراحی فضای سبز با معماری منظر  به طور کلی در رویکرد، سطح تخصص و مقیاس پروژه است.

تاریخچه کوتاهی از  لنداسکیپ در جهان:

تمدن‌های باستانی :

  • بین‌النهرین و مصر باستان: نخستین نمونه‌های نظام‌مند باغ‌سازی با هدف آرامش و نمادگرایی شکل گرفتند.

  • باغ‌های ژاپنی و چینی: با فلسفه‌های عمیق مانند تاوئیسم و بودیسم، باغ‌هایی مانند باغ‌های کیوتو طراحی می‌شدند تا طبیعت محیطی برای تفکر و اندیشیدن فراهم کند.

  • ایران باستان: باغ‌های پاسارگاد نخستین نمونه جهانی از طرح چهارباغی هستند که نمادی از بهشت (paradeisos) بودند. این مفهوم به زبان‌های اروپایی منتقل شد و در نهایت به شکل امروزی Paradise تثبیت شد. باغ‌های ایرانی مانند فین، دولت‌آباد و ارم نمونه‌های اوج زیبایی و معنا در معماری منظر ایران باستان به شمار می‌روند.

  • روم و یونان باستان: تراس‌بندی باغ‌ها و طراحی مجسمه‌محور، تأثیر مهمی بر باغ‌سازی اروپایی گذاشت.

  • دوره رنسانس:

  • در ایتالیا، باغ‌ها با پله‌ها، مجسمه‌ها و چشم‌اندازهای کنترل‌شده طراحی شدند.

  • قرن هفدهم فرانسه:

  • باغ‌های رسمی مانند ورسای، نماد قدرت و کنترل انسان بر طبیعت بودند.

  • قرن هجدهم انگلستان:

  • باغ‌های طبیعی‌گرا ظهور کردند و با الهام از باغ‌سازی ژاپنی، بازگشت به طبیعت و رویکردهای رمانتیک آغاز شد.

  • ۱۸۹۹، آمریکا:

  • تولد رسمی رشته لنداسکیپ با طراحی پارک مرکزی نیویورک توسط فردریک لاو اُلمستد رقم خورد؛ اولین پارک شهری که برای دسترسی عمومی و دموکراسی طراحی شده بود.

از آن زمان، معماری منظر وارد عصر مدرن و پسا-مدرن شد، جایی که پایداری، اکولوژی، روان‌شناسی و تکنولوژی جایگزین صرفاً زیبایی و تسلط بر طبیعت گردید.

حوزه فعالیت معماری منظر لنداسکیپ

فارغ التحصیلان این سه رشته می توانند از طراحی یک تراس کوچک تا مقیاس فراشهری: مناظر کوهستانی، مناظر صنعتی و.. را طراحی کنند.

    • فضاهای عمومی شهری: پارک‌ها، میادین، پیاده‌راه‌ها

    • فضاهای نیمه‌عمومی: دانشگاه‌ها، مدارس، مراکز فرهنگی، کافه ها، محوطه باغ رستوران ها، محوطه باغ تالارها

    • فضاهای خصوصی: باغ ویلا، روف‌گاردن، تراس ،پاسیو، بالکن

    • بازسازی محیطی: احیای تالاب‌ها، بازسازی رودخانه‌ها؛منظر شهری، منظر تاریخی، منظر کوهستانی، منظر کشاورزی و...

    • محوطه‌سازی تجاری-تفرحی: فضای سبز اطراف هتل‌ها، دفاتر و مجتمع‌ها

تفاوت معماری منظر با بقیه گرایش های معماری چیست؟

آنچه رویکرد لنداسکیپ را از سایر رشته‌ها متمایز می‌کند، نگاه سیستمی به طبیعت و احترام به فرآیندها و الگوهای در جریان محیط است. به بیان دیگر،  یک تراس کوچک که تحت تأثیر عواملی چون جریان باد، تابش نور خورشید و جزایر حرارتی قرار دارد؛ همان‌طور تجزیه و تحلیل می شود که یک محوطه ویلایی در زمین‌های شیب‌دار... نیازمند درک وتحلیل و توجه دقیق به تمامی اتفاقات طبیعی و محیطی پیرامون خود است.

معماری منظر

تدریس رشته لنداسکیپ در دانشگاه های ایران

رشته لنداسکیپ در ایران با گرایش‌های مختلف در مقاطع تحصیلات تکمیلی ارائه می‌شود.

  • کارشناسی ارشد:
    دو گرایش اصلی در این مقطع تدریس می‌شود:

    1. معماری منظر (وابسته به معماری) که بیشتر بر طراحی، هویت فرهنگی و زیبایی‌شناسی تمرکز دارد.

    2. مهندسی طراحی محیط و منظر (وابسته به محیط زیست) که بر اکولوژی، پایداری و ملاحظات زیست‌محیطی تأکید می‌کند.

  • دکتری:
    این رشته در مقطع دکتری نیز در حال توسعه است و دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس و شهید بهشتی پیشرو در این زمینه هستند.

  • مهندسی فضای سبز:
    نزدیک‌ترین رشته به لنداسکیپ در مقطه لیسانس رشته مهندسی فضای سبز است که بیشتر بر طراحی و مدیریت پارک‌ها و فضاهای سبز تمرکز دارد. این رشته برای نخستین بار در دانشگاه تبریز تدریس شد و بعدها در دانشکده کشاورزی کرج (دانشگاه تهران) تا مقطع دکتری گسترش یافت. البته رویکرد اصلی این دانشکده بر طراحی و کاشت گیاهان زینتی متمرکز است و کمتر به بخش هارداسکیپ منظر توجه می‌شود.

کتابهای مرتبط با صرفا رشته مهندسی فضای سبز :

1-کتاب مهندسی فضای سبز نوشته جمشید خالقی

2-بایدها و نباید ها در 100 طرح منظر باغ،پارک ،ویلا

3-طراحی فضای سبز برای طراحان حرفه ای

کتابهای مرتبط با صرفا درختان ودرختچه های زینتی اینجا را کلیک کنید.

کتابهای مرتبط با معرفی رشته لنداسکیپ یا معماری منظر :

1-کتاب معماری منظر حسن تقوائی

2-انگاره های معمارانه منظر نوشته آزداده شاهچراقی

3-عناصر پایه در طراحی معماری منظر نوشته کی.بوث

کتابهای مرتبط با صرفا رشته مهندسی طراحی محیط

1-کتاب الگو ادراک فرایند نوشته سایمون بل

2-طراحی با طبیعت نوشته مک هارگ

3-عناصر طراحی بصری در منظر نوشته سایمون بل

زیرمجموعه خدمات اجرایی ما