معرفی رشته معماری منظر (لنداسکیپ)
نوشته های اخیر
فهرست مطالب
معرفی رشته لنداسکیپ یا معماری منظر
معماری منظر: هنر و علم طراحی، برنامهریزی، مدیریت و نظام دهنده به محیطهای انسان ساخت و طبیعی است.
معرفی رشته لنداسکیپ در یک جمله: معماری منظر به طراحی فضاهای باز و نیمهباز اختصاص دارد. از آنجا که این فضاها معمولاً فاقد عناصر اصلی معماری مانند سقف و دیوار هستند و محدودیتی در مقیاس ندارند، میتوانند طیف گستردهای از مخاطبان را در مقیاسهای مختلف—from فضاهای شهری تا عرصههای ملی و حتی بینالمللی—در بر بگیرند (شاهچراغی، ۱۳۸۸).
این رشته اگرچه ریشه در باغبانی و رویکردهای تزیینی داشته است، اما نه صرفاً باغبانی است و نه طراحی شهری: حرفهای میانرشتهای است که سیستمهای زندهای همچون خاک، آب، گیاه، اقلیم و حتی رفتار انسان را در طراحی دخالت میدهد تا فضاهایی پایدار، معنادار و ماندگار در ذهن مخاطب خلق کند.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، تفاوت معماری منظر با محوطهسازی است. محوطهسازی در واقع بخشی از معماری منظر و زیرمجموعهای از آن به شمار میرود؛ بخشی که ملموستر و بیشتر به چشم میآید، اما تمام گسترهی این رشته را پوشش نمیدهد. جهت تفاوت طراحی فضای سبز با معماری منظر به طور کلی در رویکرد، سطح تخصص و مقیاس پروژه است.
تاریخچه کوتاهی از لنداسکیپ در جهان:
تمدنهای باستانی :
بینالنهرین و مصر باستان: نخستین نمونههای نظاممند باغسازی با هدف آرامش و نمادگرایی شکل گرفتند.
باغهای ژاپنی و چینی: با فلسفههای عمیق مانند تاوئیسم و بودیسم، باغهایی مانند باغهای کیوتو طراحی میشدند تا طبیعت محیطی برای تفکر و اندیشیدن فراهم کند.
ایران باستان: باغهای پاسارگاد نخستین نمونه جهانی از طرح چهارباغی هستند که نمادی از بهشت (paradeisos) بودند. این مفهوم به زبانهای اروپایی منتقل شد و در نهایت به شکل امروزی Paradise تثبیت شد. باغهای ایرانی مانند فین، دولتآباد و ارم نمونههای اوج زیبایی و معنا در معماری منظر ایران باستان به شمار میروند.
روم و یونان باستان: تراسبندی باغها و طراحی مجسمهمحور، تأثیر مهمی بر باغسازی اروپایی گذاشت.
دوره رنسانس:
در ایتالیا، باغها با پلهها، مجسمهها و چشماندازهای کنترلشده طراحی شدند.
قرن هفدهم فرانسه:
باغهای رسمی مانند ورسای، نماد قدرت و کنترل انسان بر طبیعت بودند.
قرن هجدهم انگلستان:
باغهای طبیعیگرا ظهور کردند و با الهام از باغسازی ژاپنی، بازگشت به طبیعت و رویکردهای رمانتیک آغاز شد.
۱۸۹۹، آمریکا:
تولد رسمی رشته لنداسکیپ با طراحی پارک مرکزی نیویورک توسط فردریک لاو اُلمستد رقم خورد؛ اولین پارک شهری که برای دسترسی عمومی و دموکراسی طراحی شده بود.
از آن زمان، معماری منظر وارد عصر مدرن و پسا-مدرن شد، جایی که پایداری، اکولوژی، روانشناسی و تکنولوژی جایگزین صرفاً زیبایی و تسلط بر طبیعت گردید.
حوزه فعالیت معماری منظر لنداسکیپ
فارغ التحصیلان این سه رشته می توانند از طراحی یک تراس کوچک تا مقیاس فراشهری: مناظر کوهستانی، مناظر صنعتی و.. را طراحی کنند.
فضاهای عمومی شهری: پارکها، میادین، پیادهراهها
فضاهای نیمهعمومی: دانشگاهها، مدارس، مراکز فرهنگی، کافه ها، محوطه باغ رستوران ها، محوطه باغ تالارها
فضاهای خصوصی: باغ ویلا، روفگاردن، تراس ،پاسیو، بالکن
بازسازی محیطی: احیای تالابها، بازسازی رودخانهها؛منظر شهری، منظر تاریخی، منظر کوهستانی، منظر کشاورزی و...
محوطهسازی تجاری-تفرحی: فضای سبز اطراف هتلها، دفاتر و مجتمعها
تفاوت معماری منظر با بقیه گرایش های معماری چیست؟
آنچه رویکرد لنداسکیپ را از سایر رشتهها متمایز میکند، نگاه سیستمی به طبیعت و احترام به فرآیندها و الگوهای در جریان محیط است. به بیان دیگر، یک تراس کوچک که تحت تأثیر عواملی چون جریان باد، تابش نور خورشید و جزایر حرارتی قرار دارد؛ همانطور تجزیه و تحلیل می شود که یک محوطه ویلایی در زمینهای شیبدار... نیازمند درک وتحلیل و توجه دقیق به تمامی اتفاقات طبیعی و محیطی پیرامون خود است.
تدریس رشته لنداسکیپ در دانشگاه های ایران
رشته لنداسکیپ در ایران با گرایشهای مختلف در مقاطع تحصیلات تکمیلی ارائه میشود.
کارشناسی ارشد:
دو گرایش اصلی در این مقطع تدریس میشود:معماری منظر (وابسته به معماری) که بیشتر بر طراحی، هویت فرهنگی و زیباییشناسی تمرکز دارد.
مهندسی طراحی محیط و منظر (وابسته به محیط زیست) که بر اکولوژی، پایداری و ملاحظات زیستمحیطی تأکید میکند.
دکتری:
این رشته در مقطع دکتری نیز در حال توسعه است و دانشگاههای تهران، تربیت مدرس و شهید بهشتی پیشرو در این زمینه هستند.مهندسی فضای سبز:
نزدیکترین رشته به لنداسکیپ در مقطه لیسانس رشته مهندسی فضای سبز است که بیشتر بر طراحی و مدیریت پارکها و فضاهای سبز تمرکز دارد. این رشته برای نخستین بار در دانشگاه تبریز تدریس شد و بعدها در دانشکده کشاورزی کرج (دانشگاه تهران) تا مقطع دکتری گسترش یافت. البته رویکرد اصلی این دانشکده بر طراحی و کاشت گیاهان زینتی متمرکز است و کمتر به بخش هارداسکیپ منظر توجه میشود.
کتابهای مرتبط با صرفا رشته مهندسی فضای سبز :
1-کتاب مهندسی فضای سبز نوشته جمشید خالقی
2-بایدها و نباید ها در 100 طرح منظر باغ،پارک ،ویلا
3-طراحی فضای سبز برای طراحان حرفه ای
کتابهای مرتبط با صرفا درختان ودرختچه های زینتی اینجا را کلیک کنید.
کتابهای مرتبط با معرفی رشته لنداسکیپ یا معماری منظر :
1-کتاب معماری منظر حسن تقوائی
2-انگاره های معمارانه منظر نوشته آزداده شاهچراقی
3-عناصر پایه در طراحی معماری منظر نوشته کی.بوث
کتابهای مرتبط با صرفا رشته مهندسی طراحی محیط
1-کتاب الگو ادراک فرایند نوشته سایمون بل
2-طراحی با طبیعت نوشته مک هارگ
3-عناصر طراحی بصری در منظر نوشته سایمون بل
زیرمجموعه خدمات اجرایی ما
مجله آموزشی
مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی (ASLA) است.