جامع ترین مجله آموزش فضای سبز و محوطه سازی

جامع ترین مجله آموزشی فضای سبز و محوطه سازی
فهرست
جست و جو

تقسیم بندی لنداسکیپ (هارداسکیپ و سافت اسکیپ)

هارداسکیپ سافت اسکیپ

نوشته های اخیر

فهرست مطالب

هاراداسکیپ و سافت اسکیپ در محوطه سازی چیست؟

طراحی محوطه (لنداسکیپ) شامل دو مؤلفه اصلی است: هارداسکیپ (Hardscape) و سافت‌اسکیپ (Softscape). این دو بخش مکمل یکدیگر هستند و در کنار هم فضاهای باز کاربردی، زیبا و پایدار خلق می‌کنند.

هارداسکیپ (Hardscape) چیست؟

بخش سخت محوطه، به عناصر غیرزنده و ساخته‌شده در طراحی محوطه اشاره دارد که ساختار و چارچوب فیزیکی فضا را تشکیل می‌دهند. این عناصر معمولاً از مواد سخت مانند سنگ، بتن، چوب، فلز یا مواد کامپوزیت ساخته می‌شوند و برای ایجاد ثبات، دسترسی، و عملکرد در فضاهای باز استفاده می‌شوند

سافت‌اسکیپ (Softscape) چیست؟

بخش نرم محوطه، به عناصر زنده و طبیعی در طراحی محوطه اشاره دارد، مانند گیاهان، درختان، چمن‌ها، و خاک. این عناصر حس زندگی، رنگ، و بافت را به فضا اضافه می‌کنند و با هارداسکیپ ترکیب می‌شوند تا تعادل بصری و زیست‌محیطی ایجاد کنند.

طبق راهنمای ASLA در زمینه طراحی مثبت اقلیمی (Climate Positive Design)، بهتر است تقریباً ۷۰٪ از سطح منظره را softscape (گیاهان، خاک، پوشش گیاهی) و تنها ۳۰٪ را hardscape (سطوح سخت مثل بتن، آسفالت و…)" تشکیل دهند. این نسبت کمک می‌کند اثر کربن پروژه کاهش یافته و طراحی به صورت زیست‌محیطی بهینه‌تر شود.این دو بخش در طراحی محوطه مکمل یکدیگر هستند و تعادل بین ساختار و طبیعت را ایجاد می‌کنند:

تعادل بصری: هارداسکیپ چارچوب و خطوط تمیز را فراهم می‌کند، در حالی که سافت‌اسکیپ نرمی، رنگ، و بافت را اضافه می‌کند. برای مثال، در باغ لوری، مسیرهای سنگ‌فرش‌شده با کاشت‌های پویا ترکیب شده‌اند تا منظره‌ای متعادل خلق کنند.
عملکرد: بخش سخت، دسترسی و دوام را تضمین می‌کند، در حالی که بخش نرم، به بهبود کیفیت هوا، کاهش گرما، و مدیریت آب کمک می‌کند. در پارک دیلورث، فواره‌ها  با باغ‌های بارانی  ترکیب شده‌اند تا فضایی چندمنظوره ایجاد شود.

هارداسکیپ سافت اسکیپ

ویژگی‌ها و اجزای هارداسکیپ

طبق منابع ASLA، بخش سخت محوطه سازی شامل موارد زیر است:

  • سطوح پیاده‌رو و مسیرها: مانند سنگ‌فرش، آجر، یا بتن برای ایجاد مسیرهای پیاده‌روی یا جاده‌های دسترسی.
  • دیوارها و سازه‌ها: دیوارهای حائل، نرده‌ها، پلکان‌ها، و آلاچیق‌ها که ساختار و امنیت فضا را تأمین می‌کنند.
  • عناصر آبی: فواره‌ها، حوض‌ها، و سیستم‌های آبیاری که به زیبایی و عملکرد فضا می‌افزایند.
  • مبلمان شهری: نیمکت‌ها، میزها، و سایبان‌ها که برای راحتی کاربران طراحی می‌شوند.
  • سازه‌های زیرساختی: سیستم‌های زهکشی، روشنایی، و تأسیسات زیرزمینی که عملکرد فنی فضا را تضمین می‌کنند.
هارادسکیپ محوطه

  •  انواع متریال‌های هارداسکیپ (Hardscape) در محوطه سازی ویلا

    متریال‌های هارداسکیپ شامل **آجر**، **بتن**، **مصالح سست** (مانند سنگ‌های رودخانه‌ای و شن نخودی)، **پِیورها** (سنگ‌فرش‌های پیش‌ساخته)، **سنگ طبیعی**، **کاشی** و **چوب** (شامل مصالح کامپوزیت) هستند که سطوح و سازه‌های ثابت در منظر را ایجاد می‌کنند. عناصر منظر که به عنوان هارداسکیپ شناخته می‌شوند عبارتند از:

    - **پاسیوها (Patios)**
    - **دک‌ها (Decks)**
    - **جاده‌های ورودی (Driveways)**
    - **اطراف استخرها (Pool surrounds)**
    - **مسیرها، پیاده‌روها و پله‌ها (Paths, walkways, and steps)**
    - **سازه‌های باغی** مانند آربور، پرگولا و گازیبو (Garden structures like arbors, pergolas, and gazebos)
    - **دیوارها و حصارها (Walls and fences)**
    - **پل‌ها (Bridges)**
    - **آب‌نماها** (حوضچه‌ها، آبشارها) (Water features: ponds, waterfalls)
    - **لبه‌کاری منظر (Landscape edging)**

هارداسکیپ
پروژه های لاین
هارداسکیپ

 نمونه‌های هارداسکیپ از پروژه‌های ASLA

  • های لاین (High Line): این پارک خطی در نیویورک از مسیرهای بتنی و چوبی برای ایجاد راه‌های پیاده‌روی روی ساختار راه‌آهن قدیمی استفاده کرد. نقشه‌های اجرایی هارداسکیپ شامل جزئیات تقویت سازه و سیستم‌های زهکشی بود (ASLA 2010 Professional Awards).
  • پارک دیلورث(Dilworth Park):در فیلادلفیلا فواره‌های تعاملی و سطوح سنگ‌فرش‌شده در این پارک نمونه‌ای از هارداسکیپ هستند که هم عملکردی (دسترسی و زهکشی) و هم زیبایی‌شناختی (جذابیت بصری) هستند.
  • تام لی پارک (Tom Lee Park): در ممفیس، طراحی‌شده توسط SCAPE، از مسیرهای نفوذپذیر و سازه‌های چوبی برای ایجاد فضاهای آموزشی و تفریحی استفاده کرد (ASLA 2024 Professional Awards).

چالش ها

بخش سخت می‌توانند گرما را جذب کنند و به پدیده جزیره گرمایی شهری (Urban Heat Island) دامن بزنند. ASLA در بخش پایداری توصیه می‌کند که از مواد روشن‌تر یا نفوذپذیر استفاده شود تا اثرات زیست‌محیطی کاهش یابد.

 

ویژگی‌ها و اجزای سافت‌اسکیپ

بر اساس منابع ASLA، بخش نرم محوطه سازی شامل موارد زیر است:

  • گیاهان و درختان: شامل درختان، بوته‌ها، گل‌ها، و گیاهان پوششی که برای زیبایی، سایه، یا زیستگاه حیات‌وحش انتخاب می‌شوند.
  • چمن و زمین‌پوش‌ها: چمن‌های طبیعی یا مصنوعی و پوشش‌های گیاهی برای ایجاد سطوح نرم و سبز.
  • خاک و مالچ: خاک‌های آماده‌شده برای کاشت و مالچ برای حفظ رطوبت و کنترل علف‌های هرز.
  • باغ‌های بارانی و تالاب‌ها: سیستم‌های طبیعی برای مدیریت آب و افزایش تنوع زیستی.

نمونه‌های سافت‌اسکیپ از پروژه‌های ASLA

  • های لاین: پیت اودولف از گیاهان بومی و مقاوم برای ایجاد منظره‌ای طبیعی استفاده کرد که زیستگاه پرندگان و حشرات را تقویت می‌کند. نقشه‌های کاشت این پروژه شامل گونه‌های گیاهی با نیاز آبی کم بود
  • تام لی پارک: این پروژه با کاشت بیش از 1000 درخت و ایجاد باغ‌های گرده‌افشان، تنوع زیستی را تقویت کرد و فضایی آموزشی برای کودکان فراهم آورد

چالش‌ها

بخش نرم نیاز به نگهداری مداوم مانند آبیاری، هرس، و کنترل آفات. ASLA توصیه می‌کند که از گیاهان بومی و مقاوم به خشکی استفاده شود تا هزینه‌ها و اثرات زیست‌محیطی کاهش یابد

​

سافت اسکیپ
  •  

منابع

زیرمجموعه خدمات طراحی ما
زیرمجموعه خدمات فضای سبز ما
زیرمجموعه خدمات اجرایی ما

ما در شبکه های اجتماعی

تلفن
ایمیل
واتساپ
اینستاگرام
لینکدین
تلگرام
درباره ما

تخصص ما

طراحی فضاهائی ست که سقفش آسمان است...

جهت دریافت

مشاوره یا پاسخ به سوال تان
تماس با ما

مجله آموزشی

مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی (ASLA) است.