18
دسامبر
اصول بیوفیلیک در محوطه سازی
نوشته های اخیر
فهرست مطالب
بیوفیلیک چیست؟
بیوفیلیا (Biophilia) به معنای «عشق به طبیعت» است – مفهومی که ادوارد ویلسون در سال ۱۹۸۴ معرفی کرد و بیان میکند انسان بهطور ذاتی به طبیعت گرایش دارد. طراحی بایوفیلیک یا بیوفیلیک این گرایش را به معماری و لنداسکیپ وارد میکند تا سلامت جسمی، روانی و بهرهوری را افزایش دهد.
تحقیقات نشان میدهد فضاهای بیوفیلیک میتوانند استرس را تا ۶۰٪ کاهش دهند (مطالعه Terrapin Bright Green، ۲۰۱۴) و بهرهوری را ۱۵٪ افزایش دهند (گزارش Human Spaces، ۲۰۱۵). در ایران، با توجه به شهرنشینی سریع (بیش از ۷۵٪ جمعیت شهری)، این اصول میتوانند کیفیت زندگی در آپارتمانها، ادارات و پارکها را متحول کنند.
معرفی شش عنصر طراحی بیوفیلیک در طراحی منظر
کارشناسان دو بعد طراحی بیوفیلیک را شناسایی کرد: بعد ارگانیک یا طبیعتگرا که به اشکال و فرمهایی در محیط ساختهشده مربوط میشود که بهنحوی ارتباط انسان با طبیعت را بازتاب میدهد، و بعد مکانمحور یا بومی که ویژگیهایی را توصیف میکند که منظر یا ساختمان را به فرهنگ و اکولوژی منطقه محلی متصل میکند.
شش اصل بیوفیلیک در طراحی منظر
این دو بعد به شش اصل اصلی تقسیم میشوند، که هرکدام خود دارای ویژگیهای زیرمجموعه متعدد هستند:
ارتباط با طبیعت واقعی: استفاده از گیاهان، آب، خاک، نور طبیعی و حیوانات در محوطهسازی که بیشتر در سبک طبیعی در طراحی کاشت گیاهان نمود می یابد.
الگوها و فرمهای طبیعی: بهرهگیری از خطوط منحنی، اشکال ارگانیک و الگوهای تکرارشونده در طراحی محوطه سازی با سبک طبیعی
تجربه حسی و حرکتی: تحریک حواس پنجگانه انسان (بینایی، شنوایی، بویایی، لامسه و حرکت) برای ایجاد تعامل با محیط
مکانمحوری و بومیگرایی: طراحی منطبق با ویژگیهای اکولوژیک و فرهنگی منطقه.
فضاهای امن و جذاب: ایجاد محیطهایی که احساس راحتی، امنیت و آرامش را القا کنند.
تجربههای معنوی و زیباشناختی: طراحی فضاهایی که حس شگفتی، لذت و ارتباط عمیق با طبیعت را تقویت کنند.
۱. ویژگیهای محیطی (Environmental Features)
بهطور ساده، عنصر ویژگیهای محیطی به خصوصیات دنیای طبیعی موجود در محیط ساختهشده مربوط میشود. مردم بهطور طبیعی به ویژگیهای محیط طبیعی مانند گیاهان، حیوانات و مصالح طبیعی جذب میشوند.
حس ارتباط با طبیعت همچنین میتواند با رنگها، آب و نور خورشید ایجاد شود، در حالی که فضاهای با تهویه مناسب رفاه را ارتقا میدهند. ساختمانهایی که با طبیعت اطراف هارمونی دارند – مانند دیوارهای پوشیده از پیچک یا ساختمانهایی که ویژگیهای زمینشناختی محلی را تکمیل میکنند – معمولاً مورد استقبال قرار میگیرند.
ویژگیهای محیطی در طراحی بیوفیلیک:
- رنگ- آب- هوا- نور خورشید- گیاهان-حیوانات-مصالح طبیعی-چشماندازها و مناظر
- سبزکاری نما-زمینشناسی و منظر-زیستگاهها و اکوسیستمها-آتش
۲. اشکال و فرمهای طبیعی (Natural Shapes and Forms)
عنصر اشکال و فرمهای طبیعی شامل بازنماییها و شبیهسازیهای دنیای طبیعی روی ساختمانها، هم داخلی و هم خارجی است. این میتواند شامل اشکال، فرمها و الگوهایی از گیاهان، درختان و برگها، و موتیفهای حیوانات و ساختارهایی که ایجاد میکنند مانند کندوها و تارها باشد.
فضاهایی که ویژگیهای طبیعی را شبیهسازی میکنند یا فرمهای ارگانیک و جاری طبیعت را تقلید میکنند بهجای لبههای مستقیم و زوایای قائمه معمول در معماری مدرن، ترجیح داده میشوند، همانطور که طراحیهایی که زمینشناسی محلی را تقلید میکنند یا حتی بهطور «تصادفی» به فرمهای زنده شبیه هستند.
ویژگیهای عنصر اشکال و فرمهای طبیعی در طراحی بیوفیلیک:
موتیفهای گیاهی-تکیهگاههای درختی و ستونی-موتیفهای حیوانی (عمدتاً مهرهداران)-صدفها و مارپیچها-فرمهای تخممرغی، بیضی و لولهای-قوسها، طاقها و گنبدها-اشکالی مقاوم به خطوط مستقیم و زوایای قائمه-شبیهسازی ویژگیهای طبیعی-بیومورفی-ژئومورفولوژی-بیومیمیکری
۳. الگوها و فرآیندهای طبیعی (Natural Patterns and Processes)
متمایز از اشکال و فرمها، این عنص در طراحی بیوفیلیک در محوطه سازی، بر چگونگی تقویت محیط ساختهشده ما با گنجاندن خواص موجود در طبیعت تمرکز دارد؛ برای مثال، تنوع و غنای جزئیات در چیزهایی که با حواسمان درک میکنیم مانند نور یا صداها، تغییرات در کیفیت مصالح با گذشت زمان، نقاط کانونی مرکزی، فضاها و گذرگاههایی با مرزهای واضح، و حس الگو، کنتراست یا ارتباط میان فضاهای مختلف. مردم همچنین ترجیح میدهند حس wholeness یا کاملبودن را در مکانهایی داشته باشند که از چندین بخش متمایز تشکیل شدهاند.
ویژگیهای عنصر الگوها و فرآیندهای طبیعی:
تنوع حسی- غنای اطلاعاتی-سن، تغییر و پاتینای زمان-رشد و شکوفایی-نقطه کانونی مرکزی-الگوهای کلی-فضاهای محدود-فضاهای انتقالی-سریها و زنجیرههای مرتبط-یکپارچگی اجزا به کل-کنتراستهای مکمل-تعادل پویا و تنش-فراکتالها-نسبتها و مقیاسهای سازمانیافته-سلسلهمراتبی-
۴. نور و فضا (Light and Space)
استفاده از نور و فضا عنصر حیاتی طراحی بایوفیلیک است و راههای بسیاری برای گنجاندن آنها در یک فضا وجود دارد. هم نور طبیعی و هم نور فیلترشده میتوانند مزایا ارائه دهند، در حالی که نور بازتابشده، بازی نور و سایه و دستکاری نور برای ایجاد اشکال یا ویژگیهای بصری ارزشمند هستند. در عین حال، فضا میتواند برای ایجاد حس گشادگی، تنوع، هارمونی و پیوند بین محیطهای داخلی و خارجی، و تعریف اشکال و مناطق اطراف استفاده شود.
ویژگیهای عنصر نور و فضا در طراحی بیوفیلیک در منظر:
نور طبیعی-نور فیلترشده و پراکنده-نور و سایه-نور بازتابشده-حوضچههای نور-نور گرم-نور بهعنوان شکل و فرم-گشادگی-تنوع فضایی-فضا بهعنوان شکل و فرم-هارمونی فضایی-فضاهای داخل-خارج
۵. روابط مکانمحور (Place-Based Relationships)
عنصر روابط مکانمحور در طراحی بیوفیلیک به پیوند فرهنگ با اکولوژی اشاره دارد. مردم حس قوی ارتباط با مکانها دارند بهدلیل تمایل به تأمین منابع و اطمینان از ایمنی از طریق کنترل سرزمینی – این توضیح میدهد چرا دلتنگ خانه میشویم یا مکانهایی که در آنها احساس خوبی داریم را از دست میدهیم. ارتباط ما با مکانها میتواند به ویژگیهای جغرافیایی و تاریخی، اکوسیستمهای محلی، عناصر فرهنگی و مصالح، و همچنین منظرها مربوط باشد. داشتن ارتباط عاطفی با یک مکان، حس حفاظتی stewardship را به مردم میدهد.
ویژگیهای عنصر روابط مکانمحور:
- ارتباط جغرافیایی با مکان-ارتباط تاریخی با مکان-ارتباط اکولوژیکی با مکان-ارتباط فرهنگی با مکان-مصالح بومی-جهتگیری منظر-ویژگیهای منظر که فرم ساختمان را تعریف-میکنند-اکولوژی منظر-یکپارچگی فرهنگ و اکولوژی-روح مکان-اجتناب از بیمکانی
۶. روابط تکاملیافته انسان-طبیعت (Evolved Human-Nature Relationships)
در حالی که همه عناصری که توصیف کردیم در طراحی بیوفیلیک، ارتباط انسان با محیط طبیعی را بازتاب میدهند، این عنصر بر جنبههای بنیادین رابطه ما با طبیعت و چگونگی بازتاب آنها در محیط ساختهشده توسط طراحی بیوفیلیک در محوطه سازی تمرکز دارد. این میتواند شامل حس ایمنی و حفاظت، تعادل تنوع با نظم، پرورش کنجکاوی و کاوش و ایجاد حس دستاورد و تسلط بر محیط باشد. وابستگی و جذابیت ما به طبیعت همچنین میتواند از طریق طراحی بایوفیلیک بهرهبرداری شود.
ویژگیهای عنصر روابط تکاملیافته انسان-طبیعت:
چشمانداز و پناهگاه (Prospect and Refuge)-نظم و پیچیدگی-کنجکاوی و فریبندگی-تغییر و دگرگونی-امنیت و حفاظت-تسلط و کنترل-محبت و وابستگی-جذابیت و زیبایی-کاوش و کشف-اطلاعات و شناخت-ترس و شگفتی-احترام و معنویت
مقاله معتبر زبان اصلی در ارتباط با اصول بیوفیلیک اینجا را کلیک کنید
04
آگوست
13
آگوست
14
آگوست
15
آگوست
16
آگوست
16
آگوست
23
آگوست
23
آگوست
مجله آموزشی
مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی (ASLA) است.