استفاده از گابیون در محوطه سازی و فضای سبز
نوشته های اخیر
فهرست مطالب
کاربرد گابیون در محوطه سازی: راهنمایی جامع و کاربردی
گابیون (Gabion) سازهای است که از قفسها، سیلندرها یا مکعبهای مشبک ساخته شده از سیم فلزی تشکیل میشود و با مواد جامد مانند سنگ، شن، خاک، لاستیکهای بازیافتی یا سایر مواد پر میگردد. این واژه از کلمه ایتالیایی "gabbione" به معنای "قفس بزرگ" گرفته شده است که ریشه در لاتین "cavea" دارد. گابیونها به عنوان یک سیستم انعطافپذیر و مقاوم، در مهندسی عمران و معماری منظر کاربرد دارند و به دلیل ساختار متخلخل خود، اجازه عبور آب را میدهند که این ویژگی آنها را برای کنترل فرسایش مناسب میسازد
تاریخچه و منشأ گابیون
گابیونها سابقهای طولانی دارند و حدود ۷۰۰۰ سال پیش برای حفاظت از سواحل رودخانه نیل در مصر باستان استفاده میشدند. در دوران قرون وسطی، از آنها به عنوان استحکامات نظامی بهره میبردند، جایی که قفسهای حصیری پر از خاک برای ساخت دیوارهای دفاعی به کار میرفت. لئوناردو دا وینچی در قرن پانزدهم، نوعی گابیون به نام "Corbeille Leonard" را برای پایههای قلعه سان مارکو در میلان طراحی کرد. در جنگ کریمه (اواسط قرن نوزدهم)، از آهنهای حلقهای برای ساخت گابیونهای مدرن استفاده شد که الهامبخش پتنتهای بعدی مانند گابیون مکافری (Maccaferri) در اواخر قرن نوزدهم در ایتالیا بود. در ایالات متحده، اولین کاربردهای مهندسی آن در پروژههای کنترل فرسایش رودخانهها از سال ۱۹۵۷ آغاز شد.
کاربرد اصلی گابیون در مهندسی عمران
در مهندسی عمران، گابیونها عمدتاً برای کنترل فرسایش، تثبیت شیبها و ساخت دیوارهای حائل استفاده میشوند. آنها در حفاظت از سواحل رودخانهها، کانالها، سدها، پلها و جادهها کاربرد دارند و میتوانند به عنوان موانع صوتی، دیوارهای موقت سیلاب، فیلترهای رسوب و سازههای کنترل جریان آب عمل کنند. گابیونها انعطافپذیر هستند و میتوانند با حرکات زمین سازگار شوند، که این ویژگی آنها را برای مناطق ناپایدار مناسب میسازد. برای مثال، در ایالات متحده بیش از ۱۵۰ سازه گابیونی برای کنترل فرسایش در سایتهای خدمات جنگلداری ساخته شده است. انواع دیگر شامل استفاده در حفاظت از شیبهای بزرگراهها و جلوگیری از ریزش سنگ است
ورود گابیون در محوطه سازی
گابیونها ابتدا در مهندسی عمران توسعه یافتند، اما به تدریج به دلیل دوام، انعطافپذیری زیباییشناختی و مزایای زیستمحیطی، وارد حوزه معماری منظر شدند. این ورود عمدتاً از اواخر قرن بیستم آغاز شد، زمانی که معماران منظر شروع به استفاده از آنها برای ادغام سازههای مهندسی با عناصر طبیعی کردند. برای مثال، در پروژه winery Dominus در کالیفرنیا (۱۹۹۵-۱۹۹۷)، از گابیونها برای ساخت دیوارهایی با گردش هوا و کنترل دما استفاده شد. در معماری منظر مدرن، گابیونها به عنوان یکی از انواع سازه محوطه، عنصری برای ایجاد تعادل بین عملکرد و زیباییشناسی شناخته میشوند و در پروژههای پایدار مانند کنترل فرسایش در پارکها و باغها به کار میروند.
انواع کاربردهای گابیون در محوطه سازی
در محوطهسازی، گابیونها فراتر از کاربردهای مهندسی، برای عناصر زیباییشناختی و عملکردی استفاده میشوند. انواع کاربردها عبارتند از:
- دیوارهای حائل و کنترل فرسایش: برای تثبیت شیبها، حفاظت از رودخانهها و جلوگیری از لغزش خاک در باغها و پارکها.
- حصارها و صفحههای حریم خصوصی: به عنوان موانع بصری و صوتی در فضاهای شهری، با ظاهری طبیعی-صنعتی.
- عناصر مبلمان شهری: نیمکتها (با رویه چوبی برای راحتی)، میزها، بارها و صندلیها که با پر کردن قفسها با سنگ ساخته میشوند.
- آتشدانها و شومینههای خارجی: برای ایجاد نقاط کانونی در فضاهای تفریحی، با استفاده از سنگهای مقاوم به حرارت.
- ویژگیهای آبی: مانند حوضها، آبشارها، فوارهها و حاشیههای استخر، که جریان آب را کنترل میکنند.
- کاشت و گلدانها: به عنوان planters مرتفع برای گیاهان، که اجازه رشد ریشهها را میدهد.
- عناصر تزئینی: مجسمهها، دیوارهای عمودی، ستونها برای شیرهای آب، نردههای پله و صفحههای سایهبان در اقلیمهای گرم.
- سایر کاربردها: پایههای حصار، محوطههای استخر، لینکهای زمینهای بین فضاهای مسکونی و کشاورزی، و حتی ویژگیهای نورپردازی با LED برای روشنایی شبانه.
این کاربردها گابیونها را به گزینهای versatile برای پروژههای پایدار تبدیل کردهاند، جایی که مواد محلی یا بازیافتی استفاده میشود.
معایب گابیونها
علیرغم مزایا،گابیون در محوطه سازی معایبی دارند که باید در طراحی محوطهسازی در نظر گرفته شوند:
- زیباییشناختی: ظاهر خام و صنعتی ممکن است برای همه جذاب نباشد و در فضاهای کوچک حجیم به نظر برسد.
- زیستمحیطی: میتواند پناهگاهی برای حیوانات ناخواسته مانند جوندگان شود و ارزش زیستگاهی پایینی دارد.
- دوام: سیمها ممکن است در جریانهای پرسرعت رودخانهها ساییده شوند یا در محیطهای مرطوب زنگ بزنند (عمر مفید ۱۰-۶۰ سال بسته به پوشش مانند PVC).
- هزینه و نصب: گرانتر از گزینههای گیاهی یا riprap، نیاز به تجهیزات سنگین برای نصب، و کار فشرده برای پر کردن.
- نگهداری: نیاز به بازرسی منظم برای جلوگیری از نشست، آسیب سیم یا رشد درختان که میتواند سازه را واژگون کند.
- محدودیتهای ساختاری: برای دیوارهای بلند (بیش از ۳-۴ متر) چالشبرانگیز و ممکن است در جریانهای قوی آب آسیب ببیند.
در پروژههای در جریان، بسیاری از سازهها به دلیل زیرشویی یا خوردگی شکست خوردهاند
جزئیات قفسههای گابیون
قفسهها یا baskets گابیون معمولاً از مش سیم فولادی گالوانیزه سنگین (با پوشش روی برای مقاومت در برابر زنگزدگی) ساخته میشوند. انواع شامل:
- انواع: مکافری (جعبهای شکل)، باستیون (با غشای geotextile برای پر کردن خاک دانهای)، متریس (تخت برای حفاظت بانکها)، و تراپیون (ذوزنقهای برای شیبها).
- مواد: سیم فولادی گالوانیزه (ضخامت ۴-۶ میلیمتر)، پوشش PVC یا استیل ضدزنگ برای دوام بیشتر (تا ۶۰ سال)، مش ششضلعی یا جوشی (اندازه مش ۳ اینچ).
- ابعاد: در اندازههای استاندارد مانند ۳ فوت مربع (ظرفیت یک یارد مکعب)، اما قابل سفارشیسازی؛ پنلها، رولها یا baskets پیشساخته برای حمل آسان.
پرکنندهها شامل سنگهای ۱۰-۳۰ سانتیمتری (مانند بازالت برای بار سنگین) یا مواد بازیافتی هستند که باید متراکم باشند تا ساختار پایدار بماند.
طرز ساخت گابیون در محوطه سازی
ساخت گابیون در محوطه سازی فرآیندی ساده اما دقیق است که نیاز به برنامهریزی دارد. مراحل گامبهگام عبارتند از:
- آمادهسازی ابزار و مکان: ابزارهایی مانند بیل، متر، تراز، سیمچین، چکش، دستکش و عینک ایمنی تهیه کنید. مکان را انتخاب کنید: سطح صاف با زهکشی خوب، ارزیابی خاک و فشردهسازی اگر لازم باشد.
- مونتاژ قفسهها: baskets تاشده را باز کنید، لبههای عمودی را با سیم متصل کنید و به baskets مجاور ببندید.
- پر کردن: با سنگهای بزرگ شروع کنید، سپس کوچکترها برای پر کردن فضاها؛ تا یکسوم پر کنید، سیمهای بریسینگ برای جلوگیری از برآمدگی اضافه کنید و تکرار کنید تا پر شود. برای سطوح رویی، سنگهای تزئینی استفاده کنید.
- امنیتسازی: tops را ببندید و با سیم به طرفها متصل کنید؛ برای دیوارها، طراحی پلکانی برای ارتفاع بیش از ۳ فوت استفاده کنید.
- نصب نهایی: روی لایه شن فشرده (یک فوت ضخامت) قرار دهید؛ بدون نیاز به فونداسیون عمیق، اما برای دیوارهای حائل، مشاوره مهندس ضروری است.
- گیاهکاری اختیاری: گیاهان ریشهدار (مانند بید) را بین سنگها با خاک قرار دهید.
منبع
زیرمجموعه خدمات اجرایی ما
مجله آموزشی
مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی (ASLA) است.