طراحی محوطه با الگوی حیاط مرکزی میراث پایدار معماری ایران

الگوی حیاط مرکزی یکی از هوشمندانه‌ترین پاسخ‌های معماری به اقلیم گرم و خشک ایران است. این الگو از ۶۰۰۰ سال پیش در شهر اور (بین‌النهرین) تا خانه‌های سنتی یزد و شیراز، با حفظ حریم خصوصی، تنظیم دما و ایجاد میکروکلیما، بدون نیاز به انرژی فسیلی کار کرده است. در این مقاله، بر اساس مقاله علمی ارائه‌شده در سومین کنفرانس دانشجویان معماری و شهرسازی ایران، به بررسی الگوی حیاط مرکزی، عناصر کلیدی، سازگاری اقلیمی و راهکارهای مدرن‌سازی آن می‌پردازیم.

۱. تاریخچه الگوی حیاط مرکزی

• ریشه در ۳۵۰۰ ق.م: خانه‌های شهر اور با حیاط مرکزی، بدون پنجره به بیرون، برای حریم و خنکی.
• ایران باستان: کاخ‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی با ایوان‌های چهارطرفه.
• دوره اسلامی: خانه بروجردی‌ها (کاشان) با حوض، بادگیر و سرداب.
• اشتراک با عراق: واژه‌های مشترک مانند ایوان، تالار، بادگیر، سرداب از پارسی به عربی و برعکس.

منبع اصلی (انگلیشی):
Model of House Design Responsive to Hot-Dry Climate – Al Jawadi, M.H. (2011)
Optimal Thermal Characteristics of the Courtyard – Hasheizadeh Hasel, R. (2018)

لینک دانلود PDF مقاله کامل (انگلیسی): دانلود از ResearchGate