سبک موریش چیست؟ MOORISH STYLE
نوشته های اخیر
فهرست مطالب
سبک موریش (Moorish Style) چیست؟
سبک موریش (Moorish) ریشه در دوران خلافتهای اسلامی اندلس (قرن ۸ تا ۱۵ میلادی) دارد؛ جایی که فرهنگ اسلامی، هنر ایرانی و اقلیم مدیترانهای در هم آمیختند. معماری و محوطهسازی این دوران در شهرهایی مانند گرانادا، قرطبه و اشبیلیه به اوج رسید. باغ الحمرا (Alhambra) نمونهی بارز این تلفیق است؛ جایی که هندسه، آب و نور مفاهیم الهی را در فرم فضا مجسم میکنند.
سبک مراکشی در لنداسکیپ که امروزه در طراحی محوطه ویلا مورد توجه قرار گرفته است، از زیر مجموعه سبک موریش است.
باغسازی موریش
اصلیترین ویژگی باغ موریش، طرح چهاربخشی (Chahar Bagh) است که از باغ ایرانی الهام گرفته. این ساختار بیانگر چهار عنصر حیاتی جهان است: آب، خاک، هوا و آتش، و در عین حال اشارهای عرفانی به چهار رود بهشتی دارد.
در این طرح، محورهای اصلی آب (کانالها یا rills)، فضای باغ را تقسیم و هدایت میکنند و مرکز معمولاً دارای فواره یا حوض اصلی است که نقطهی تمرکز دید و صداست.
ویژگی هندسی:
تقارن دو محوره (محور طولی و عرضی)
تقاطع آبراهها در مرکز
تکرار ریتمیک الگوهای مربع، ستاره و هشتضلعی
هماهنگی بین معماری و باغ (حیاط بهعنوان امتداد خانه)
ویژگی سبک موریش در لنداسکیپ
عنصر توضیح نمونههای کاربرد طرح چهاربخشی (Chahar Bagh / Quartered Garden) تقسیم باغ به چهار بخش مساوی، نمادی از چهار رودخانه بهشت در قرآن کانالهای آب مرکزی که چهار بخش را از هم جدا میکنند آب جاری و فوارهها عنصر محوری برای خنککنندگی، بازتاب نور و ایجاد صدای آرامشبخش فوارههای مرکزی، حوضهای مستطیلی، کانالهای باریک (Rills) کاشیکاری زلیج (Zellige) موزاییکهای هندسی رنگارنگ با الگوهای هندسی و عربسک دیوارها، کفپوشها و حاشیهی حوضها حیاطهای بسته (Courtyards) فضاهای محصور با دیوارهای بلند برای حریم خصوصی و تنظیم میکروکلیما حیاطهای مرکزی در خانهها و کاخها طاقها و ستونهای تزئینی طاقهای نعلاسبی، ستونهای باریک و معرقکاریشده در ورودیها، ایوانها و پرگولاها سایه و خنکی استفاده از درختان سایهدار، پرگولاهای پوشیده از تاک و دیوارهای ضخیم ایجاد سایه طبیعی در گرمای شدید گیاهان معطر و میوهدار گیاهانی با عطر، رنگ و میوه برای تحریک حواس پنجگانه لاوندر، رزماری، پرتقال، لیمو، انار، یاس
طراحی کاشت در سبک موریش
گیاهان بلند در پیرامون فضا، بوتههای معطر در میانه و پوششهای سبز در کف؛ بافت گیاهی چندلایه و در عین حال کمنگهداری دارد.
گیاهان در سبک موریش نقش نمادین و حسی دارند؛ انتخاب گونهها بر پایهی عطر، سایه، رنگ و مقاومت در برابر خشکی است.
دستهبندی اصلی:
درختان میوهدار: پرتقال، لیمو، انار، زیتون، انجیر → نماد زندگی و برکت
گیاهان معطر: لاوندر، رزماری، یاس، آویشن → برای تحریک حواس و جذب گردهافشانها
گلهای تزئینی: بوگنویلیا، گل صدتومانی، هیبیسکوس → برای رنگ و تنوع فصلی
گیاهان مقاوم: یوکا، آگاو، آلوئه، کاکتوس → برای پایداری اقلیمی
تفاوت و ارتباط بین سبک موریش و سبک اسپانیایی در معماری و لنداسکیپ
1. منشأ تاریخی
| سبک | منشأ | دوره تاریخی |
|---|---|---|
| موریش (Moorish) | فرهنگ اسلامی شمال آفریقا و اندلس (مراکش، الجزایر، اسپانیا) | قرن ۸ تا ۱۵ میلادی |
| اسپانیایی (Spanish) | پس از پایان حکومت مسلمانان در اندلس؛ ترکیبی از سبکهای موریش، رنسانس، و باروک | قرن ۱۵ به بعد (ویژه در دورهی کاتولیکها) |
بنابراین، موریش، مادر معنوی بخشی از سبک اسپانیایی است.
در واقع، وقتی مسلمانان از اندلس رفتند، اسپانیاییها بسیاری از اصول طراحی موریش را حفظ کردند، اما با تزیینات مسیحی و اروپایی آمیختند.
زیرمجموعه خدمات اجرایی ما
مجله آموزشی
مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی (ASLA) است.