باغسازی از گذشته تا امروز
نوشته های اخیر
فهرست مطالب
انواع باغسازی
طراحی باغ یکی از کهنترین نمودهای رابطه انسان با طبیعت است. از باغهای معلق بابل تا باغهای مدرن شهری، انسانها از فضاهای سبز برای بیان فرهنگ، هویت و نیازهای عملکردی خود استفاده کردهاند. در طول تاریخ، اقلیم، فرهنگ، مذهب و فلسفه هر سرزمین باعث شکلگیری سبکهای باغسازی شده است. شناخت این الگوها نهتنها برای طراحان منظر و معماران فضای باز اهمیت دارد، بلکه در پروژههای معاصر نیز به انتخاب زبان طراحی، هماهنگی با بستر فرهنگی و ایجاد حس مکان (Sense of Place) در انواع سبکهای طراحی فضای سبز باغ سازی ها کمک میکند.
تفاوت سبکهای طراحی منظر با انواع سبک های باغسازی
- سبکهای طراحی منظر چارچوبهای زیباییشناختی، تاریخی و فرهنگی هستند که اصول کلی طراحی (مانند تقارن، مینیمالیسم یا طبیعتگرایی) را تعیین میکنند. مثال: سبک ژاپنی یا مدرن.
- انواع سبک های طراحی فضای سبز یا انواع تیپ های باغسازی، بر اساس شکل فیزیکی (مانند لایهبندی گیاهان) و کارکرد (مانند تولید غذا یا مدیریت آب) تعریف میشوند با نام باغ های موضوعی نیز دسته بندی می شوند و اغلب در مقیاس کوچکتر و با تمرکز بر گیاهان اجرا میشوند. مثال: باغ صخرهای یا باغ بارانی. این دو میتوانند با هم ترکیب شوند؛ مثلاً یک باغ صخرهای (تیپ) میتواند در سبک ژاپنی (سبک) طراحی شود.در یک تقسیمبندی علمی، تیپهای باغسازی را میتوان در پنج گروه اصلی بررسی کرد:
- باغهای تاریخی و سنتی
- باغهای اقلیمی و بومی
- باغهای موضوعی و عملکردی
- باغهای طبیعیگرا و اکولوژیک
- باغهای مدرن و معاصر
در این مقاله سبک های باغ سازی تاریخی و سنتی را در یک بخش و انواع سبک های باغسازی معاصر را در چهار دسته دیگر معرفی می کنیم:
1-باغ های تاریخی و سنتی
این نوع از تیپ های باغسازی حدود ۱۴۰۰ پیش از میلاد تا قرن ۱۸ میلادی) ریشه در تاریخ و فرهنگهای گوناگون دارد و پیوندی عمیق با معماری، اقلیم، فلسفه و جهانبینی جوامع گذشته برقرار کرده است. ویژگی اصلی آنها تأکید بر نظم، نمادگرایی و هماهنگی با فرهنگ بومی است. این باغها صرفاً فضاهایی زیبا برای تفریح نبودهاند، بلکه بازتابی از قدرت، باورهای مذهبی و درک انسان از طبیعت و جهان هستی محسوب میشدند.برای دستهبندی علمیتر و بر اساس سیر تاریخی، باغهای سنتی را میتوان در سه گروه کلی از سبک های باغ سازی سنتی بررسی کرد:
۱. باغهای باستانی (مصر، بابل، باغ پاسارگاد)
۲. باغهای آسیایی (چین و ژاپن)
۳. باغهای اروپایی (ایتالیایی رنسانس، فرانسوی کلاسیک، انگلیسی منظرهای)
1-1-باغهای باستانی (قرون پیش از میلاد)
قدیمیترین نمونههای شناختهشده از طراحی باغ در این دوران شکل گرفتند. این فضاها غالباً با اهداف مذهبی، کشاورزی و نمادین ساخته میشدند و پایهگذار اصول بنیادی در طراحی باغهای بعدی بودند.
باغ مصری باستان
ریشه در دوران فراعنه (حدود ۱۴۰۰ ق.م) دارد. هدف از ساخت این باغها ایجاد تعادل میان گرمای بیابانی و حیات سبز بود.
ویژگیها: حوضهای مستطیلی برای ذخیره آب، درختان نخل و پاپیروس برای سایه، گیاهان دارویی و خوراکی.
عناصر کلیدی: حوض مرکزی، درختان میوه مانند انار و انجیر، محورهای منظم و محوطههای محصور.
نمونه: باغهای اطراف معابد کارناک و مقابر تیبس.
باغ بابلی (Hanging Gardens of Babylon)
یکی از شگفتیهای هفتگانه جهان باستان، ساختهشده در قرن ۶ پیش از میلاد به دستور نبوکدنصر دوم.
ویژگیها: تراسهای پلکانی، گیاهان آویزان، سیستم آبیاری با پمپهای پیچدار از رود فرات.
عناصر کلیدی: درختان بزرگ، گلهای رنگارنگ، دیوارههای آجری پوشیده از گیاه.
نمونه: باغهای معلق بابل (بر اساس یافتههای جدید، احتمالاً در نینوا).
باغ پاسارگاد (Persian Garden of Pasargadae)
ساختهشده به دستور کوروش کبیر در قرن ۶ پیش از میلاد؛ نخستین نمونهی شناختهشدهی الگوی چهارباغ باغ ایرانی
ویژگیها: محورهای متقاطع، جویبارهای سنگی، محوطههای محصور، ترکیب کارکردی آب و گیاه.
عناصر کلیدی: تقسیم فضا به چهار بخش با کانالهای آب، کوشک مرکزی، درختان میوه و سایهدار.
نمونه: محوطه تاریخی پاسارگاد با بقایای سیستم آبیاری منظم.
2-1- باغهای آسیایی (از قرن ۲ پیش از میلاد تا قرن ۷ میلادی)
این باغها از فلسفههای شرقی مانند تائوئیسم و ذن تأثیر گرفتهاند و به جای نظم هندسی، بر هارمونی طبیعی، سادگی و مراقبه ذهنی تأکید دارند.
باغ چینی
بازتاب فلسفهی تائو و احترام به طبیعت است؛ در دوران امپراتوری هان شکل گرفت.
ویژگیها: دریاچههای مصنوعی، پلهای چوبی، سنگهای تزئینی و فضاهای نامتقارن.
عناصر کلیدی: کوههای مینیاتوری، بامبو، لوتوس و مسیرهای پرپیچوخم.
نمونه: باغ یویوآن در شانگهای.
باغ ژاپنی
ریشهگرفته از بودیسم و فلسفهی ذن، از قرن ۷ میلادی.
ویژگیها: ترکیب مینیمالیستی از سنگ، خزه و ماسه برای تأمل درونی.
عناصر کلیدی: باغ خشک (کاریسانسوی)، برکههای کوی، درختان کاج و گیاهان هرسشده.
نمونه: باغ ریوآنجی در کیوتو.
3-1-باغهای اروپایی (قرن ۱۵ تا ۱۸ میلادی)
در اروپا، طراحی باغ از دورهی رنسانس تا رمانتیسیسم تکامل یافت. محور اصلی آن، نمایش قدرت، زیباییشناسی هندسی و سپس بازگشت به طبیعتگرایی بود.
باغ ایتالیایی رنسانس
الهامگرفته از هندسه و تناسبات کلاسیک، با هدف تسلط انسان بر طبیعت.
ویژگیها: تراسبندی، محورهای مستقیم، مجسمهها و آبنماهای متعدد.
عناصر کلیدی: فوارهها، پرچینهای منظم، تراسهای پلهای.
نمونه: ویلا دِاسته در تیوولی.
باغ فرانسوی کلاسیک
نمایانگر اوج نظم و شکوه در قرن ۱۷ میلادی، تحت تأثیر لویی چهاردهم.
ویژگیها: تقارن مطلق، محورهای طولی، و مناظر گسترده.
عناصر کلیدی: پارترهای گل، فوارههای عظیم، پرچینهای کوتاه.
نمونه: کاخ ورسای در فرانسه.
باغ انگلیسی منظرهای
در قرن ۱۸ میلادی، واکنشی به نظم افراطی فرانسه بود. طبیعت آزاد و مناظر شاعرانه را بازآفرینی میکرد.
ویژگیها: تپههای نرم، دریاچههای طبیعینما، مسیرهای خمیده.
عناصر کلیدی: معابد کوچک تزئینی، درختان پراکنده، چمنزارهای وسیع.
نمونه: باغ استورهد در انگلستان.
2- معرفی چهار دسته باغسازی معاصر
پس از شکلگیری و تکامل باغهای تاریخی در تمدنهای باستانی، آسیایی و اروپایی، نگاه انسان به طبیعت و فضاهای سبز بهتدریج تغییر یافت. اگر در گذشته باغها بازتابی از قدرت، مذهب و نمادهای فرهنگی بودند، در دوران جدید سبکهای باغسازی بهسمت پاسخگویی به نیازهای اقلیمی، زیستمحیطی و عملکردی حرکت کرد.
در این دوران، باغ نهتنها فضایی برای زیبایی و نمایش، بلکه بستری برای تعامل انسان با محیط، حفظ تنوع زیستی و بهبود کیفیت زیست شهری و روستایی محسوب میشود.
به همین دلیل، در تقسیمبندیهای نوین، طراحان منظر باغها را بر اساس رویکرد و کارکردشان (مرسوم با عنوان باغ های موضوعی )در چهار گروه کلی بررسی میکنند:
باغهای اقلیمی و بومی – طراحی بر پایهی ویژگیهای آبوهوایی، خاک و گیاهان بومی هر منطقه.
باغهای موضوعی و عملکردی – تمرکز بر هدف یا کارکرد خاص مانند باغهای آموزشی، درمانی یا خوراکی.
باغهای طبیعیگرا و اکولوژیک – بازآفرینی فرآیندهای طبیعی و پشتیبانی از چرخههای زیستی.
باغهای مدرن و معاصر – تلفیق فناوری، مینیمالیسم و نیازهای سبک زندگی امروز در طراحی فضاهای سبز.
- در ادامه،25 تیپ از سبکهای باغسازی که در چهار دسته فوق قرار می گیرد،معرفی می شود.
باغ صخرهای
یا آلپاین، یکی از سبکهای باغسازی برای طراحی باغ است که با هدف شبیهسازی محیطهای کوهستانی و صخرهای ایجاد میشود. این باغها معمولاً در مناطق با شیب زیاد و خاکهای کمعمق طراحی میشوند و از سنگها و صخرهها بهعنوان عناصر اصلی استفاده میکنند. گیاهان مورد استفاده در این باغها معمولاً گیاهان مقاوم به خشکی و سرما هستند که در شکافها و درزهای سنگها رشد میکنند. طراحی این باغها بهگونهای است که حس طبیعی و بکر بودن را القا کند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از سنگها و صخرهها بهعنوان عناصر اصلی، لایهبندی گیاهی با گیاهان مقاوم به خشکی و سرما، طراحی با الگوهای طبیعی و آزاد.
کارکرد: شبیهسازی محیطهای کوهستانی و صخرهای، ایجاد زیستگاه برای گیاهان مقاوم به شرایط سخت، زیباسازی فضاهای شیبدار.
گیاهان پیشنهادی: ساکسیفراگا، سدوم، گیاهان آلپاین مقاوم به خشکی.
مثال واقعی: باغ صخرهای در RHS Wisley، انگلستان.
باغ بارانی
نوعی طراحی باغ است که با هدف مدیریت روانابهای سطحی و جذب آب باران طراحی میشود. این نوع از سبکهای باغسازی معمولاً در مناطق با بارش زیاد و خاکهای نفوذپذیر طراحی میشوند و از گیاهان مقاوم به رطوبت برای جذب و تصفیه آب باران استفاده میکنند. طراحی این باغها بهگونهای است که آب باران را جمعآوری کرده و بهتدریج در خاک جذب میکند، که این امر به کاهش سیلابها و آلودگی منابع آب کمک میکند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گودالهای کمعمق با شیب ملایم، استفاده از گیاهان مقاوم به رطوبت، طراحی با الگوهای طبیعی و آزاد.
کارکرد: جذب و تصفیه آب باران، کاهش سیلابها، بهبود کیفیت منابع آب.
گیاهان پیشنهادی: آیریس، سرخس، گیاهان بومی مقاوم به رطوبت.
مثال واقعی: باغ بارانی در پروژههای مدیریت رواناب در پنسیلوانیا.
باغ جنگلی
نوعی طراحی باغ است که با هدف شبیهسازی جنگلهای طبیعی و ایجاد زیستگاههای مشابه آنها طراحی میشود. این باغها معمولاً در مناطق با سایه زیاد و خاکهای غنی از مواد آلی طراحی میشوند و از گیاهان مقاوم به سایه برای پوشش زمین استفاده میکنند. طراحی این باغها بهگونهای است که حس آرامش و سکوت جنگلهای طبیعی را القا کند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: لایهبندی گیاهی با درختان بلند، درختچهها و گیاهان پوششی، استفاده از مواد طبیعی مانند چوب و سنگ.
کارکرد: شبیهسازی جنگلهای طبیعی، ایجاد زیستگاه برای حیات وحش، فراهم کردن سایه و خنکی.
گیاهان پیشنهادی: درختان بلوط، افرا، درختچههای هورتانسیا، گیاهان پوششی مانند سرخس.
مثال واقعی: باغ جنگلی در Fine Gardening، میشیگان.
باغ علفزاری
یا چمنزار، نوعی طراحی باغ است که با هدف شبیهسازی علفزارهای طبیعی و ایجاد زیستگاههای مشابه آنها طراحی میشود. این باغها معمولاً در مناطق با نور زیاد و خاکهای غنی طراحی میشوند و از گیاهان علفی و چندساله بهره میبرند. با استفاده از لایهبندیهای گیاهی و انتخاب گونههای بومی، این باغها میتوانند بهعنوان یک اکوسیستم پایدار عمل کنند و به حفظ تنوع زیستی کمک کنند. علاوه بر این، باغهای علفزاری میتوانند بهعنوان یک فضای طبیعی و زیبا در مناطق شهری یا حومه شهرها مورد استفاده قرار گیرند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از گیاهان علفی و چندساله، لایهبندی گیاهی، طراحی با الگوهای طبیعی و آزاد.
کارکرد: شبیهسازی علفزارهای طبیعی، ایجاد زیستگاه برای حیات وحش، ایجاد فضای طبیعی و زیبا.
گیاهان پیشنهادی: اکیناسه، گاو زبان، گیاهان بومی علفی.
مثال واقعی: باغهای علفزاری در RHS Wisley، انگلستان.
باغ خوراکی
یا باغ آشپزخانه، نوعی طراحی باغ است که با هدف تولید مواد غذایی برای مصرف خانگی طراحی میشود. این باغها معمولاً در مناطق با نور زیاد و خاکهای حاصلخیز طراحی میشوند و از گیاهان خوراکی مانند سبزیجات، میوهها و گیاهان دارویی بهره میبرند. طراحی این باغها بهگونهای است که علاوه بر تأمین نیازهای غذایی، زیبایی و عملکرد را نیز در نظر میگیرد.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از تختهای مرتفع یا ردیفهای منظم، استفاده از گیاهان خوراکی و دارویی.
کارکرد: تولید مواد غذایی برای مصرف خانگی، آموزش کشاورزی، ایجاد فضای سبز در محیطهای شهری.
گیاهان پیشنهادی: گوجهفرنگی، کاهو، ریحان، نعناع.
مثال واقعی: باغهای خوراکی در پروژههای foodscaping دیزنی.
باغ دارویی
یا معطر، نوعی طراحی باغ است که با هدف استفاده از گیاهان دارویی و معطر برای مصارف درمانی، آشپزی و زیبایی طراحی میشود. این باغها معمولاً در مناطق با نور زیاد و خاکهای حاصلخیز طراحی میشوند و از گیاهان معطر مانند اسطوخودوس، رزماری و نعناع بهره میبرند. طراحی این باغها بهگونهای است که علاوه بر تأمین نیازهای دارویی و آشپزی، حس آرامش و لذت را نیز القا میکند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از گیاهان دارویی و معطر، طراحی با الگوهای طبیعی و آزاد.
کارکرد: استفاده از گیاهان برای مصارف درمانی و آشپزی، ایجاد فضای آرامشبخش.
گیاهان پیشنهادی: اسطوخودوس، رزماری، نعناع، آویشن.
مثال واقعی: باغهای دارویی در Homes and Gardens، انگلستان.
باغ پروانهای
نوعی طراحی باغ است که با هدف جذب و حمایت از پروانهها طراحی میشود. این باغها معمولاً در مناطق با نور زیاد و خاکهای غنی طراحی میشوند و از گیاهانی استفاده میکنند که برای پروانهها جذاب هستند، مانند گیاهان گلدهنده با شهد فراوان. طراحی این باغها بهگونهای است که علاوه بر جذب پروانهها، زیبایی و تنوع زیستی را نیز افزایش میدهد.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از گیاهان گلدهنده با شهد فراوان، طراحی با الگوهای طبیعی و آزاد.
کارکرد: جذب و حمایت از پروانهها، افزایش تنوع زیستی، ایجاد فضای زیبا و رنگارنگ.
گیاهان پیشنهادی: اکیناسه، گل گاو زبان، گیاهان بومی گلدهنده.
مثال واقعی: باغهای پروانهای در پروژههای طراحی منظر در ایالات متحده.
باغ آبی
نوعی طراحی باغ است که با هدف استفاده از آب بهعنوان عنصر اصلی طراحی میشود. این باغها معمولاً شامل برکهها، حوضها یا جویبارهای کوچک هستند و از گیاهانی استفاده میکنند که در شرایط آبی رشد میکنند. طراحی این باغها بهگونهای است که علاوه بر زیبایی، به مدیریت منابع آب و ایجاد زیستگاه برای حیات وحش کمک میکند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از آب بهعنوان عنصر اصلی، ایجاد برکهها یا حوضهای کوچک، استفاده از گیاهان آبی.
کارکرد: استفاده از آب برای زیبایی و عملکرد، ایجاد زیستگاه برای حیات وحش، مدیریت منابع آب.
گیاهان پیشنهادی: نیلوفر آبی، آیریس، گیاهان بومی آبی.
مثال واقعی: باغهای آبی در پروژههای طراحی منظر در ایالات متحده.
باغ کانتینری
به طراحی باغهایی گفته میشود که گیاهان در گلدانها یا ظروف کاشته میشوند. این نوع طراحی به ویژه در فضاهای محدود مانند بالکنها، تراسها و حیاطهای کوچک کاربرد دارد. استفاده از کانتینرها امکان جابجایی گیاهان، مدیریت بهتر خاک و کنترل شرایط رشد را فراهم میکند. این باغها میتوانند ترکیبی از گلهای زینتی، سبزیجات و گیاهان دارویی باشند و به شکل و رنگ محیط زیبایی ببخشند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان کاشته شده در گلدانها، ترکیب ارتفاع و رنگ، امکان جابجایی و تغییر چینش.
کارکرد: ایجاد فضای سبز در فضاهای کوچک، سهولت نگهداری، کنترل رشد گیاهان.
گیاهان پیشنهادی: Petunia، Geranium، سبزیجات برگدار، گیاهان دارویی.
مثال واقعی: باغهای کانتینری در تراسهای شهری لندن و نیویورک.
باغ سبزیکاری
با هدف تولید سبزیجات و گیاهان خوراکی برای مصرف خانگی یا تجاری طراحی میشود. این باغها معمولاً با تختهای مرتفع یا ردیفهای منظم ساخته میشوند تا بهرهوری خاک، مدیریت آب و دسترسی به گیاهان بهینه شود. طراحی این باغها میتواند هم عملکردی باشد و هم زیبا، با ترکیب رنگها و ارتفاعهای مختلف سبزیجات.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: ردیفهای منظم یا تختهای مرتفع، تقسیمبندی بر اساس نوع سبزیجات.
کارکرد: تولید سبزیجات تازه، خودکفایی غذایی، آموزش کشاورزی شهری.
گیاهان پیشنهادی: گوجهفرنگی، خیار، کاهو، فلفل، سبزیجات برگدار.
مثال واقعی: باغهای سبزیکاری در پروژههای شهری Foodscape در ایالات متحده.
باغ گلکاری
طراحی باغی است که تمرکز اصلی آن بر گلهای زینتی است. این نوع باغ معمولاً برای زیبایی بصری، گلچینی و افزایش جذابیت فضای سبز ایجاد میشود. طراحی میتواند هندسی یا طبیعی باشد و از ترکیب رنگها، ارتفاع و فرمهای مختلف گیاهان برای ایجاد جلوه بصری استفاده میکند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: تختهای گل با ترکیب رنگها و فرمهای متنوع، الگوهای هندسی یا طبیعی.
کارکرد: زیبایی بصری، گلچینی، افزایش جذابیت محیط.
گیاهان پیشنهادی: رز، داوودی، شمعدانی، گلهای چندساله.
مثال واقعی: باغ گلکاری در Kew Gardens، لندن.
باغ صحرایی یا Xeriscape با هدف صرفهجویی در مصرف آب و ایجاد فضایی کمنگهداری طراحی میشود. این باغها معمولاً در مناطق خشک و نیمهخشک ایجاد میشوند و از گیاهان مقاوم به خشکی، سنگها و شن استفاده میکنند. طراحی به گونهای است که نیاز به آبیاری را کاهش داده و با شرایط محیطی سازگار باشد.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان پراکنده، استفاده از سنگ و شن، طراحی مینیمال.
کارکرد: کاهش مصرف آب، کمنگهداری، زیبایی طبیعی.
گیاهان پیشنهادی: کاکتوسها، آگاوه، ساکولنتها.
مثال واقعی: Xeriscape Garden در Yardzen، آریزونا.
باغ گرمسیری
با هدف شبیهسازی محیطهای استوایی طراحی میشود. گیاهان در این باغها غالباً بزرگبرگ، پررنگ و متراکم هستند. این نوع باغ به ایجاد سایه، زیبایی بصری و حس طبیعت گرمسیری کمک میکند و معمولاً در مناطق با آب و هوای معتدل تا گرم ایجاد میشود.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان متراکم و بزرگبرگ، لایهبندی افقی و عمودی، ترکیب رنگهای گرم.
کارکرد: ایجاد حس استوایی، سایه، زیبایی بصری و تنوع زیستی.
گیاهان پیشنهادی: پالمها، هیبیسکوس، فیکوس، درختچههای استوایی.
مثال واقعی: باغهای گرمسیری در Fairchild Tropical Botanic Garden، فلوریدا
باغ رسمی
نوعی طراحی کلاسیک است که با تقارن، خطوط مستقیم و هندسه دقیق مشخص میشود. این باغها معمولاً در فضاهای بزرگ و پر اهمیت طراحی میشوند و هدف آنها نمایش نظم، قدرت و زیبایی کلاسیک است.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: الگوهای هندسی، مسیرهای مستقیم، درختان و گیاهان مرتب و متقارن.
کارکرد: نمایش نظم و هندسه، زیبایی بصری، ایجاد جلوه رسمی.
گیاهان پیشنهادی: بوکسوود، هورتانسیا، رزهای مرتب.
مثال واقعی: باغهای ورسای، فرانسه.
باغ کلبهای
با هدف ایجاد فضایی رمانتیک، طبیعی و خودجوش طراحی میشود. گیاهان معمولاً متراکم، رنگارنگ و آزادانه رشد میکنند. طراحی این باغها تقلیدی از طبیعت است و بیشتر برای آرامش و زیبایی بصری استفاده میشود.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان متراکم و پراکنده، ترکیب آزاد رنگ و فرمها.
کارکرد: ایجاد فضای آرامشبخش، رمانتیک و طبیعی.
گیاهان پیشنهادی: گلهای وحشی، رزهای کوچک، گیاهان رونده.
مثال واقعی: Mohonk Mountain House، نیویورک.
باغ مدیترانهای
باغسازی با سبک مدیترانه ای ، با الهام از مناطق جنوب اروپا طراحی میشود و ویژگی اصلی آن استفاده از گیاهان مقاوم به خشکی و نور زیاد است. خاک معمولاً سنگی یا شنی است و از عناصر سنگی، حوضچههای کوچک و مسیرهای سنگفرش بهره میگیرد. این باغها با ترکیب رنگهای گرم و عطر گیاهان، حس طبیعی و تابستانی ایجاد میکنند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان مقاوم به خشکی، ترکیب سنگ و خاک شنی، مسیرهای سنگفرش و تختهای مرتب.
کارکرد: زیبایی طبیعی، کمآبی، ایجاد فضای آرامشبخش.
گیاهان پیشنهادی: زیتون، اسطوخودوس، رزماری، کاج کوتاه.
مثال واقعی: باغهای مدیترانهای در Villa d’Este، ایتالیا.
باغ ژاپنی
باغسازی ژاپنی، با فلسفه ذن و مینیمالیسم طراحی میشود. این باغها معمولاً از ترکیب سنگها، آب، گیاهان کوچک و چیدمان مینیمال بهره میگیرند تا حس آرامش، مراقبه و توازن ایجاد شود. طراحی به دقت انجام میشود و هر عنصر نماد خاصی دارد.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: مینیمال، استفاده از سنگها، آب، پلها و گیاهان کوچک.
کارکرد: ایجاد فضای آرامش و مراقبه، زیبایی بصری و فلسفی.
گیاهان پیشنهادی: بامبو، آهک ژاپنی، کاجهای کوتاه، سرخس.
مثال واقعی: Ritsurin Garden، ژاپن.
باغ انگلیسی
این سبک از انواع باغ سازی با هدف شبیهسازی طبیعت وحشی و رمانتیک طراحی میشود. طراحی این باغها معمولاً غیررسمی و طبیعی است و شامل تپهها، درختان پراکنده، مسیرهای پیچدرپیچ و دریاچههای کوچک میشود. این باغها فضایی آرام و دلنشین فراهم میکنند و با تنوع گیاهی و گلهای وحشی جذابیت بصری ایجاد میکنند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: غیررسمی، مسیرهای پیچدرپیچ، تپهها و درختان پراکنده، دریاچههای کوچک.
کارکرد: تقلید از طبیعت وحشی، ایجاد فضای آرامش و زیبایی بصری.
گیاهان پیشنهادی: درختان بومی، گلهای وحشی، هورتانسیا.
مثال واقعی: Stourhead، انگلستان.
باغ ساحلی
طراحی شده برای مناطق نزدیک به دریا است و از گیاهان مقاوم به باد و نمک استفاده میکند. این باغها معمولاً خاک شنی دارند و از عناصر طبیعی ساحلی مانند صخره و شن بهره میگیرند. طراحی به گونهای است که مقاومت در برابر شرایط سخت ساحلی حفظ شود و زیبایی بصری ارائه دهد.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان مقاوم به باد و نمک، خاک شنی، استفاده از صخره و شن.
کارکرد: حفاظت ساحلی، زیبایی طبیعی، ایجاد زیستگاه برای حیات وحش ساحلی.
گیاهان پیشنهادی: grasses ساحلی، گلهای مقاوم به نمک، بوتههای کوتاه.
مثال واقعی: Long Island Sound Coastal Gardens، آمریکا.
باغ شهری
یا حیاط، برای فضاهای کوچک شهری طراحی میشود و اغلب از گیاهان عمودی و کانتینری بهره میگیرد. این باغها امکان ایجاد فضای سبز در محیطهای محدود را فراهم میکنند و با ترکیب نور، رنگ و ارتفاع گیاهان، جلوهای دلنشین ایجاد میکنند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: کوچک و عمودی، استفاده از گیاهان کانتینری و دیوار سبز، طراحی متراکم.
کارکرد: ایجاد فضای سبز در محیطهای شهری، زیبایی بصری، بهرهوری از فضاهای محدود.
گیاهان پیشنهادی: گیاهان رونده، گلهای کانتینری، گیاهان برگدار کوچک.
مثال واقعی: Courtyard Gardens در نیویورک و لندن.
باغ گردهافشان
با هدف جذب حشرات گردهافشان مانند زنبورها و پروانهها طراحی میشود. این باغها با استفاده از گیاهان گلدهنده غنی از شهد، به حفظ تنوع زیستی و اکوسیستمهای شهری کمک میکنند. طراحی معمولاً طبیعی و آزاد است تا دسترسی آسان حشرات فراهم شود.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان گلدهنده با شهد فراوان، طراحی طبیعی و آزاد.
کارکرد: حمایت از گردهافشانها، افزایش تنوع زیستی، زیبایی بصری.
گیاهان پیشنهادی: اکیناسه، milkweed، گلهای بومی زنبور پسند.
مثال واقعی: Pollinator Garden در High Line، نیویورک.
باغ وحشی
طراحیای طبیعی است که گیاهان بومی بدون نظم خاص کاشته میشوند. هدف این باغها ایجاد اکوسیستمهای پایدار، حمایت از تنوع زیستی و کاهش نیاز به نگهداری است. این باغها تقلیدی از طبیعت دستنخورده هستند و زیبایی طبیعی را به نمایش میگذارند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: گیاهان بومی پراکنده و طبیعی، بدون الگوهای هندسی.
کارکرد: حفظ تنوع زیستی، ایجاد اکوسیستم پایدار، زیبایی طبیعی.
گیاهان پیشنهادی: گونههای بومی منطقه، گیاهان چندساله مقاوم.
مثال واقعی: New York Botanical Garden، بخش Wild Garden.
باغ درمانی
با هدف بهبود سلامت جسمی و روانی افراد طراحی میشود. این باغها از گیاهان با ویژگیهای حسی مختلف برای لمس، بو و صدا بهره میبرند. طراحی این باغها اغلب برای بیمارستانها، مراکز توانبخشی و فضاهای آموزشی کاربرد دارد و حس آرامش و توانبخشی ایجاد میکند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از گیاهان حسی، مسیرهای دسترسی آسان، طراحی برای تجربه چندحسی.
کارکرد: بهبود سلامت روان و جسم، کاهش استرس، آموزش حسی.
گیاهان پیشنهادی: اسطوخودوس، نعناع، گلهای معطر و نرم.
مثال واقعی: Therapeutic Garden در بیمارستان RHS، انگلستان.
باغ عمودی
یکی از انواع سبک های باغ سازی است که گیاهان به صورت دیوار سبز یا عمودی کاشته میشوند. این نوع باغها در فضاهای شهری کوچک کاربرد دارند و امکان ایجاد فضای سبز در سطوح عمودی را فراهم میکنند. این باغها میتوانند ترکیبی از گیاهان زینتی، سبزیجات و گیاهان دارویی باشند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: دیوارهای سبز، استفاده از کانتینرها یا جعبههای عمودی، ترکیب رنگ و بافت.
کارکرد: استفاده بهینه از فضای محدود، زیبایی بصری، کاهش آلودگی هوا.
گیاهان پیشنهادی: گیاهان رونده، گلهای کوچک، سبزیجات عمودی.
مثال واقعی: Vertical Garden در CaixaForum، مادرید.
باغ اکولوژیک
باغ اکولوژیکی از انواع باغسازی با هدف ایجاد فضایی پایدار و دوستدار محیط زیست طراحی میشود. استفاده از گیاهان بومی، کمپوست، کاهش استفاده از آب و انرژی، و مدیریت منابع از اصول طراحی این باغها است. این باغها میتوانند به عنوان نمونهای از پایداری در طراحی منظر و کاهش اثرات زیستمحیطی عمل کنند.
مشخصات موردی:
شکل و طراحی: استفاده از گیاهان بومی، کمپوست، کاهش عناصر مصنوعی، طراحی پایدار.
کارکرد: حفاظت محیط زیست، کاهش ردپا کربنی، ایجاد اکوسیستم پایدار.
گیاهان پیشنهادی: گیاهان بومی منطقه، گونههای مقاوم و کمآب.
مثال واقعی: Sustainable Garden در Yardzen، ایالات متحده.
زیرمجموعه خدمات اجرایی ما
مجله آموزشی
مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی (ASLA) است.